تماس با های تورینگ های تورینگ

مکان های گردشگری استانبول

برای هر کسی که به تاریخ استانبول علاقمند است دیدن از این نمایشگاه عالی پیشنهاد می شود. تصاویر وهمه انچه که در این جا به نمایش گذاشته شده است بیانگر داستان شهر از زمان افسانه پیدایش ان تا دوره عثمانی است.

مکان های گردشگری استانبولمکان های گردشگری استانبولمکان های گردشگری استانبولمکان های گردشگری استانبولمکان های گردشگری استانبولمکان های گردشگری استانبولمکان های گردشگری استانبولمکان های گردشگری استانبولمکان های گردشگری استانبول

مکان های گردشگری استانبول


سیاحتی در موزه باستان شناسی استانبول

موزه باستان شناسی استانبول شامل مجموعه ای نفیس و ارزشمند ازعتیقه های دوران ماقبل تاریخ یونان و روم و بیزانس است که همگی از کاخ توپکاپل به اینجا اورده شده اند. 
این موزه که در پارک گلهان ، درست در جنوب کاخ توپکاپل ،واقع شده است و از سه ساختمان مجزا تشکیل شده است.ساختمان اصلی با نمای نءو کلاسیک اش موزه شرق باستان است که به نمایش هنرهای ماقبل اسلام اختصاص داده شده و برجسته ترین بخش این موزه اشیایی از بابل باستان است که به معرض نمایش گذاشته شده است. 
بنای مجلل کاشی کاری 
سومین ساختمان این مجموعه موزه بنای کاشی کاری است که یکی از قدیمی ترین بازمانده های عمارت های عثمانی در استانبول است.این بنا که در سال 1472ساخته شده از معماری ایرانی الهام گرفته است.این مکان در اصل برای سلطان محمد جهت تماشای بازی ها و ورزش ها ساخته شده است.کاشی کاری های بی نظیر این ساختمان(مربوط به قرن 16 ) و فاینز (نوعی آجر لعاب دار )کار شده در این ساختمان که مربوط به قرن دوازده تا نوزده است به خوبی حفظ شده اند. 
بخش درخشان موز 
تابوت سنگی شاه 
در میان گنجینه های اصلی موزه باستان شناسی در استانبول ، یافته هایی هست که از لبنان توسط باستان شناس عثمانی "عثمان حمدی بی "اورده شده است.دفینه ارزشمند تابوت سنگی پس از حفاری توسط ایشان در شهر سیدون (فینیقیه ) کشف شد که مریوط به گورستان سلطنتی شهر باستانی سیدون( جنوب لبنان ) است. 
جلال وشکوه تابوت سنگی اسکندر با تصاویری ظریف و اراسته و پیچ در پیچ از ارتش مقدونیه در نبرد با ایران ، تابوت سنگی سوگواران با هجده تصویر از زنان سوگوار نمونه ایی بی نظیر از این دسته هنر در قرن چهارم هستند..علاوه بر این نمون های ذکر شده ، نمونه های زیبای دیگری هم در موزه هست که نباید دیدن انها را از دست داد : تابوت سنگی ساتراپ ، تابوت سنگی لیسیایی و تابوت سنگی سیدامارا که مربوط به قرن سوم میلادی است.در این موزه سنگ قبرهای باستانی هم به چشم می خورد. که شاید در هیچ کجای دیگری نظیر ان را ندیده باشید. 
استانبول در میان نمایشگاه قرون 
برای هر کسی که به تاریخ استانبول علاقمند است دیدن از این نمایشگاه عالی پیشنهاد می شود. تصاویر وهمه انچه که در این جا به نمایش گذاشته شده است بیانگر داستان شهر از زمان افسانه پیدایش ان تا دوره عثمانی است.


تور استانبول را با کيليک بر روي این تور پرطرفدار دنبال نماييد.


در تور ترکیه و تور استانبول برای مشاهده و معرفی بهترین رستوران های استانبول پس از تماس با آژانس مسافرتی خدمات و امکانات مورد نظر تان در تور ترکیه و استانبول را مطرح و از نظرات کارشناسان و مشاوران آژانس مورد نظر استفاده نمایید.


کاخ توپ کاپی:
کاخ توپکاپی که در طول قرون 19-15 در مرکز امپراطوری عثمانی قرار داشته است. ساختمان جدید کاخ توپکاپی از سال 1466 شروع و در تاریخ 1948 و پیش از فوت سلطان محمد فاتح در سال 1478 ساخته شده است
در محل تلاقی تنگه بسفر، خلیج شاخ طلایی و دریای مرمره قرار گرفته است. این کاخ در گذشته محل زندگی سلاطین و دولتمردان عثمانی بوده و دارای باغ بسیار باشکوهی است.در سمت راست کاخ درختان سرو قرار گرفته و مطبخ‌های کاخ نیز در همین سمت جای گرفته‌اند. امروزه از این محل به عنوان نمایشگاهی از مجموعه‌های کریستال، نقره و ظروف چینی که مربوط به دوره امپراطوری عثمانی است، استفاده می‌شود. در قسمت چپ کاخ حرمسرا قرار دارد. در این بخش همسران و فرزندان سلاطین در انزوا زندگی می‌کرده‌اند. سومین بخش کاخ نیز شامل سالن اجتماعات ، کتابخانه احمد سوم ، نمایشگاهی از لوازم شخصی سلاطین و خانواده‌ی سلطنتی ، جواهرات بسیار مشهور و قیمتی و نیز مجموعه‌ای از دست نوشته‌ها می‌باشددر میانی ترین بخش این قصر زیبا عمارتی است که ردای حضرت محمّد (ص) در آن نگهداری می شود. این ردا پس از آن که عثمانی ها به دین اسلام گرویدند به استانبول آورده شد. (کاخ توپ کاپی همه روزه به جز روزهای سه شنبه جهت بازدید علاقمندان باز می باشد.)
موزه های باستان شناسی در قسمت داخلی اولین حیاط کاخ توپ کاپی قرار دارند. در این مکان کلکسیونی از عتیقه‌ها و گنج های با ارزش وجود دارد. از جمله این آثار با ارزش می توان به تابوت سنگی اسکندر و نمای سر در معبد آتن اشاره کرد. در موزه مشرق باستان نیز می‌توان نمونه هائی از هنر سومریها ، بابلیها و عاشوریان را یافت کرد.

کاخ دولما باغچه:
این کاخ 600 متری در ساحل اروپایی تنگه بسفر قرارگرفته است. قسمت بیرونی این کاخ توسط سلطان عبدالمجید اول در اواسط قرن 19 میلادی ساخته شد. وجود سالن بزرگ در این کاخ با 56 ستون داخل آن و چلچراغ شکیل و 5/4 تنی آن با 750 لامپ موجود در آن چشم هر بیننده ای را خیره می کند. در زمانهای گذشته جهت خوشایند ساکنین این کاخ پرندگان مختلف از اقساط نقاط جهان گردآوری و نگهداری می شده است. موسس جمهوری ترکیه آتاتورک در این کاخ در تاریخ 10 نوامبر 1938 دیده از جهان فرو بست. (این کاخ همه روزه به استثناء روزهای دوشنبه و پنج شنبه جهت بازدید همگان باز می باشد).در هنگام بازدید از این کاخ برای حفظ تمیزی آن ، باید کفش های نایلونی آبی رنگی را به پا کنید.مصطفی کمال آتاتورک، موسس جمهوری ترکیه در سال 1983 در این کاخ درگذشت.

کاخ بیلربیی:
این کاخ در قرن 19 توسط سلطان عبدالعزیز بنا نهاده شد. این کاخ پوشیده از گلهای ماگنولیا بوده و در قسمت آسیائی تنگه بسفر قرار دارد. از این کاخ در فصل تابستان و همچنین برای پذایرائی از میهمانان عالیرتبه خارجی استفاده می شده است. یکی از این میهمانان خارجی که از وی در این کاخ پذیرائی شده ملکه فرانسه ، ملکه اژنی بوده است. ( این کاخ همه روزه بجز روزهای دوشنبه و پنج شنبه جهت بازدید همگان باز می باشد).

کاخ ییلدیز:
این کاخ متشکل از دربارها و یک مسجد می باشد و در قرن 19 میلادی توسط سلطان عبدالمجید دوم ساخته شد. در این کاخ یکی از بزرگترین و مجلل ترین ساختمانهائی که سلاطین در آن اقامت داشته و خوش گذرانده اند به نام ساختمان شاله قرار گرفته است. این ساختمانها در داخل یک پارک با گلهائی که از نقاط مختلف دنیا گردآوری شده، قرار گرفته است. حیات این کاخ یکی از زیبا ترین مناظر موجود از حاشیه تنگه بسفر را تشکیل می دهد. به علت بازسازی تنها بازدید از قسمتی از پارک ممکن است. ( این پارک همه روز جز روزهای سه شنبه جهت بازدید عموم باز می باشد).

کاخ Goksu گوک سو و یا کاخ کوچوک سو: 
نام این کاخ از رودهائی که از اطرافش به داخل تنگه بسفر سرازیر می شود گرفته شده است. این کاخ در اواسط قرن 19 میلادی توسط عبدالمجید اول ساخته شد. از این کاخ هم در گذشته در ماههای تابستان استفاده می شده است. (بازدید از این کاخ همه روزه بجز روزهای دوشنبه و پنج شنبه ممکن می باشد).

آینالی کاواک (اقامتگاه تابستانی): 
این مکان در قرن 18 میلادی ساخته شده و بعدها توسط سلاطین مختلف دیگر مورد بازسازی و مرمت قرار گرفته است. این مکان به خاطر آینه کاری داخل آن مشهور می باشد. این آئینه ها هدیه ای بوده از Venetians که در سال 1718 میلادی در این کاخ نصب گردیده است. این کاخ نمونه زیبائی از معماری قدیمی و سنتی ترکیه است. (بازدید از این کاخ همه روزه به جز روزهای شنبه و پنج شنبه ممکن می باشد).
عمارات ماسلاک:
این عمارات بر روی تپه ای سرسبز توسط سلطان عبدالعزیز بنا نهاده شد. این عمارات نمونه ای است بسیار با ارزش از سبک معماری عثمانی که در اواخر قرن 19 بنا نهاده شد. امروزه از عمارت مالتا بعنوان یک رستوران ساده و ارزان قیمت بهره گرفته میشود، هم چنین عمارت ماسلاک و لیمونلو هم بعنوان کافه تریا مورد استفاده قرار می گیرد.

عمارت دریائی آتاتورک (فلوریا):
عمارتی است که توسط رؤسای جمهور ترکیه در فصل تابستان مورد استفاده قرار می گرفته ، ابتدا آتاتورک این عمارت را بعنوان مکانی برای گذراندن تابستان انتخاب نمود که تا به امروز این سنت پا بر جا بوده و ادامه یافته ست. این عمارت (T) شکل در سال 1935 میلادی ساخته شد. طراحی داخلی این عمارت نمونه زیبائی از شیوه طراحی در قرن بیستم است. (بازدید از این مکان همه روزه به جز روزهای دوشنبه و پنج شنبه ممکن می باشد).

مساجد

مسجد باشکوه سلطان احمد:
این مسجد با 6 مناره زیبای خود درست در مقابل مسجد حاجی صوفیا قرار گرفته است. این مسجد در فاصله سالهای 1609 تا 1616 توسط آرشیتکتی بنام محمت (محمّد) ساخته شد. این مسجد با نام مسجد آبی مشهور است و علت این شهرت کاشی های سفید و آبی زیبائی است که در ساخت آن مورد استفاده قرار گرفته است.

مسجد با شکوه سلیمانیه: 
این مسجد به همراه گنبد و چهار مناره بلند و باریکش در قسمت غربی خلیج استانبول قرار گرفته است. این مسجد که یکی از زیباترین مساجد موجود در شهر استانبول می باشد در فاصله سالهای 1550 تا 1557 میلادی توسط معمارسنیان که یکی از معروف ترین معماران دوره طلائی امپراطوری عثمانی به شمار می آمده ، ساخته شده است. بنای این مسجد از نقطه نظر محل قرار گیری آن ، که در بالا ترین نقطه یک تپه می باشد ، بسیار مناسب است. به علاوه چهار مناره موجود در این مسجد که در چهار طرف حیاط آن قرار گرفته در نگاه اول کاملا جلب توجه می کند. در قسمت داخل مسجد محراب و منبری از سنگ قرمز کنده کاری شده وجود دارد و پنجره ها به شیشه های رنگی مزین است. در باغهای این مجموعه آرامگاه سلیمان و همسرش خرم سلطان قرار دارد. ضمن اینکه مقبره معمارسنیان نیز در نزدیکی همین مسجد قرار گرفته است. علاوه براینها چهار مدرسه دینی ، یک مدرسه طب ، یک کاروانسرا ، حمام ترکی ، آشپزخانه و آسایشگاهی برای فقرا در این مجموعه به چشم می خورد.

مسجد رستم پاشا: 
این مسجد نیز یکی دیگر از شاهکارهای معمارسنیان می باشد. این مسجد در سال 1561 میلادی به دستور رستم پاشا ، وزیر بزرگ و داماد سلیمان اعظم بنا نهاده شد.

مسجد باشکوه فاتح: 
این مسجد در فواصل سالهای 1463 تا 1470 ساخته شد. نام این مسجد از نام فاتح سلطان محمّد ، فاتح عثمانی شهر استانبول گرفته شده که البته آرمشگاهش نیز در همین مکان قرار دارد. این بنا نیز در بالاترین نقطه تپه ای در استانبول قرار دارد. ضمن اینکه در کنار این مسجد مجموعه ای از ساختمانهای مذهبی مدرسه ها ، آسایشگاهها ، حمامها ، بیمارستان ، کاروانسرا و کتابخانه که همگی ارزش بازدید را دارند ، وجود دارد.

مسجد بزرگ ایوب:
این مسجد در خارج از دیوارهای شهر ، جائی که در سال 670 بعد از میلاد فرستاده حضرت محمّد (ص) ایوب توسط کنستانتینها کشته شد قرار گرفته است. این مسجد بعنوان اولین مسجد ساخته شده پس از پیروزی عثمانیها به شمار آمده و مورد توجه بسیاری از گردشگران می باشد.

مسجد ینی:
این مسجد در فواصل سالهای 1597 تا 1663 میلادی در بندر امینونو ساخته شد که از فواصل دور نیز براحتی قابل رؤیت است. ایوانهای آراسته به کاشیهای سبک ایرنیک در این مسجد این مکان را بعنوان یک اثر تاریخی مطرح کرده است.

مسجد سوکول لومحمّد پاشا:
یکی دیگر از شاهکارهای معماری، معمارسنیان مسجد سوکول لومحمّد پاشاست. که در قرن 16 میلادی بنا نهاده شد. این مسجد در نزدیکی مسجد سلطان احمد که یکی از بهترین نمونه های معماری کلاسیک ترکیه به شمار می آید، قرار گرفته است. در داخل این مسجد از کاشی های آبی ، سبز ، بنفش و قرمز از نیکی استفاده شده است.

مسجد سلطان مهرماه:
در داخل دروازه را دیرنه ، که یکی از دراوزه های دیوار قدیمی شهر می باشد قرار گرفته است. در این مسجد دیوارهائی از شیشه ، چهار طاق مربوط به گنبد اصلی را محافظت می کند. این مسجد توسط 161 پنجره داخل آن روشن می شود. مسجد سلطان مهرماه در سال 1555 توسط معمارسنیان برای دختر شاه سلیمان اعظم ساخته شد.

موزه ها

موزه ایاصوفیا:
قصر سلطنتی حاجیا صوفیا (فرزانه مقدس) که امروزه با نام موزه ایاصوفیا شناخته می شود بی شک یکی از معروفترین ساختمانها به شمار می رود. این قصر ابتدا توسط کنتسانتین بزرگ بنا نهاده شد ، و بعد در قرن 6 میلادی توسط جاستنین مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت. ارتفاع گنبد بزرگ این قصر از سطح زمین 55 متر و قطر آن 31 متر میباشد. لحظه ای درنگ و تأمل در این قصر کافی است تا توجه شما به وجود موازئیک های متعلق به دوره بیزانس که در ساخت این مکان مورد استفاده قرار گرفته معطوف شود. (بازدید از این موزه همه روزه به استثناء روزهای دوشنبه ممکن میباشد).

این مکان یکی از بناهای بسیار زیبای شناخته شده در جهان است . موزه ایا صوفیه (حاجی صوفیا)نه تنها یکی از جاذبه های چشمگیر استانبول که یکی از بهترین مکان های دیدنی ترکیه 
می باشد. 
بخش عظیمی از بخش بیرونی مثل مناره های این بنا بعد از پادشاهی عثمانی به این بنا اضافه شده ، حال آن که نقاشی های دیواری مجلل داخلی آن یادگاری از زمان قدرت و دولت بیزانس می باشد. 
ایاصوفیه یا حاجیاسوفیا یا هاگیا صوفیا (ترکی: Ayasofya یونانی:Ἁγία Σοφία) کلیسای مسیحیت شرق بود که در دوره امپراتوری بیزانس به سال ۵۳۲ میلادی بنا به دستور امپراتور کنستانتین اول ساخته شد؛ و بعد در قرن ۶ میلادی توسط جاستنیانوس مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت. برای بازسازی بنا دو معمار به نام‌های ایسیدوروس (از میلتوس یا سوکلی فعلی) و آنتییوس (از تراللس یا آیدنلی فعلی) ماموریت یافتند. بنا با کار ۱۰ هزار کارگر در طول پنج سال و تحت نظر ۱۰۰ استاد باشی تکمیل شد و به تاریخ ۲۷ آرالیک ۵۳۷ افتتاح شد. این کلیسا نخست کلیسای بزرگ نام گرفت. پس از فتح استانبول، سلطان محمد دوم دستور داد کلیسای ایاصوفیه را به مسجد تبدیل کنند. سلیمان اول دستور داد نقاشی‌ها و نگارگری‌های داخل ایاصوفیه را بپوشانند تا نماز جمعه در آنجا خوانده شود. سلیم دوم به معمار سنان (Sinan) سنان دستور داد که ایاصوفیه را مرمت کند. در زمان مراد سوم، مناره و منبر و محراب به ساختمان ایاصوفیه افزوده شد. در زمان مراد چهارم، آیاتی از قرآن به خط مصطفی چلبی در دیوارها و سقف ایاصوفیه نگاشته شد؛ علاوه بر این لوحه‌هایی دور تا دور سقف ایاصوفیه نصب شد که در آن نام الله، محمد، ابوبکر، عمر، عثمان، علی، حسن و حسین نوشته شده بود. این لوحه‌ها در زمان سلطنت عبدالمجید با الواح مدوری که به خط ابراهیم افندی نوشته شده بود، جایگزین گردید. پس از اعلام حکومت جمهوری در ترکیه و به قدرت رسیدن آتاترک، ایاصوفیه به موزه تبدیل شد و تا امروز به همین شکل باقی‌مانده‌است. 
ارتفاع گنبد بزرگ این مسجد از سطح زمین ۵۵ متر و قطر آن ۳۱ متر می‌باشد که بوسیله ۴۰ پشت‌بند بزرگ و روی چهار ستون اصلی سوار شده‌است. 
کلیسای اول 
در محل کنونی ایاصوفیا ابتدا کلیسایی وجود داشت که اکنون اثری از آن به جای نمانده‌است. در آن زمانها معمولاً محل احداث اماکن مقدس با توجه به وجود معبد مقدس در زمانهای گذشته انتخاب می‌شد. ساخت کلیسای ایاصوفیا در کنار محلی که قصر شاهنشاهی در یک طرف و در طرف دیگرش کلیسای کوچکی به نام حاجی آیرین در حال احداث بود شروع شد. این کلیسای کوچک در طول مدت احداث ایاصوفیا محل عبادت مسیحیان بود تا این که ساختمان ایاصوفیا اتمام یافته و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. هر دو کلیسای موجود در این محل در طول دوران امپراتوری بیزانس محل‌های اصلی جمع شدن معتقدین بود. 
کلیسای دوم 
پس از وقوع تضادی عمیق فی‌مابین ملکه آلیا اوداکسیا (Aleia Eudoxia) همر آراکدیاس (Arcadius) و کشیش کنستانتینابولیس، جان کریسوستر (Jan Chrysostor)، کشیش در ۲۰ جون ۴۰۴ به تبعید محکوم شد. این امر باعث وقوع شورشی بزرگ گردید که در طول آن کلیسای اول تقریباً کاملاً سوزانده شد. تنئودوسیوس دوم (Theodosius II) سپس دستور ساخت کلیسای دوم را داد. این کلیسا در ۱۰ اکتبر ۴۱۵ میلادی افتتاح گردید. آرشیتکت Basilico Rufinos با سقف چوبی این بنا را احداث نمود. در اول ژانویه ۵۳۲ بار دیگر شورشی بزرگ در استانبول بین ساکنان شهر شروع شد. این شورش به دلیل وسعت و مدت آن باعث خسارات جبران ناپذیری به مردم، شهر و زیربنای حکومت حاکم گردید. در طول مدت این شورش افسران حکومت بسیاری از شورشیان را جمع‌آوری نموده و به زندان منتقل نمودند. دو گروه بزرگ در شهر که به گروه‌های سبز و آبی معروف بودند و در واقع تضاد بین آنها باعث شروع شورش گردیده بود در این زمان با توجه به دخالت دولت و دستگیری تعداد زیادی از افراد هر دو گروه، بین دو گروه خود اعلام صلح نموده و توجه خود را به سوی حکومت و به هم زدن ثبات آن معطوف نمودند. این دو گروه سپس به زندان حمله نموده آنرا تصرف کردند و زندانیان را آزاد نمودند. سپس آنها شروع به آتش زدن اماکن و بناها اقدام کرده به طوری که تصور می‌شد این شهر، شهر آنها نبوده و سرزمین بیگانه‌ای را تصرف کرده باشند. سران سلطنت، اشرافیان و تعدادی از نمایندگان مجلس خود را در طبقه بالای قصر مخفی نمودند. در این روز گروه‌های شورشی کلماتی از قبیل «فتح شهر» به کار می‌بردند که در لاتین Nika تلفظ می‌شود و برای همین این شورش را «شورش تصرف» یا “Nika Revolt” نامگذاری کردند. 

در این زمان تمام امید پادشاه جاستیسیان و همسرش تئودورا (Theodora) معطوف به دو سردار ارشد ارتش خود به نامهای بلی ساروس(Belisarius) و ماندوس (Mundus) شده بود. بلی ساروس که تقریباً همان روزها با ارتش توانمند خود از جنگ پیروزمندانه با ایران بازگشته بود هدایت ارتش آبدیده و دلار خود را در مبارزه با شورشیان به دست گرفت و موفق شد پس از کشتن بیش از ۳۰ هزار نفر من‌جمله رهبران شورشیان هایپاتیوس (Haipatius) و پامپیوس (Pampeus) و به دریا انداختن جنازه آنها شورش را خاموش کرده و بار دیگر حکومت موجود را تثبیت نماید. 

همانطور که عنوان کردند در طول مدت چند روزه این شورش بزرگ خسارات فراوانی را به شهر وارد کرد که احتمالاً مصیبت بارترین آن آتش زدن کلیسای ایاصوفیا و نابودی تقریباً کامل این بنای تاریخی و زیبا بود. 

برخی از سنگهای مرمر کلیسای دوم در طول مدت آتش‌سوزی و خرابی کلیسا از بین نرفته و هنوز هم موجود می‌باشند و اکنون باغ موزه کنونی (با کلیسای سوم در آن زمان) به نمایش گذارده شده‌اند. این سنگهای مرمر بزرگ که در ابتدا بخشی از ورودی جلوئی کلیسا بودند، در سال ۱۹۳۵ در حیاط غربی کلیسا در زیر خاک کشف شدند. در سال ۱۹۳۵ مجسمه‌های مرمر ۱۲ گوسفند، و دیگر بخشهائی از کلیسای دوم نیز کشف شدند. خاکبرداری جهت کشف آثار دیگر باقی‌مانده از کلیسای دوم به خاطر صدمات احتمالی به ساختمان کنونی بعد از ۱۹۳۵ دیگر انجام نگردید. 
کلیسای سوم 
در ۲۳ فوریه سال ۵۳۲ میلادی، تنها چند روز پس از نابودی کلیسای دوم، جاستینیان اول (Justininan I) تصمیم به ساخت کلیسای سوم که بزرگتر و با عظمت تر بود گرفت. جاستینیان فیزیکدان معروف ایسیدور از مایل توس (Isidore of Miletus) و ریاضیدان معروف آن زمان آنتی میوس از ترالس (Anthemius of Tralles) را برای نقشه کشی و رهبری بنای کلیسای سوم انتخاب نمود. اگرچه آنتی میوس در سال اول ساخت درگذشت. 

برای ساخت ایاصوفیا یا کلیسای سوم، جاستین دستور وارد نمودن تمامی مواد و بهترین آنها از سراسر امپراتوری را داد. این شامل ستونهای Hellenistic از معبد Artemis، سنگهای بسیار بزرگ از مناطق دورافتاده، سنگ آذرین (Porplyry) از مصر، مرمرهای سبز از Thessaly، سنگهای سیاه از منطقه Bosporus و سنگهای زرد از سوریه می‌باشد. برای ساخت کلیسای سوم بیش از ۱۰۰۰۰ نفر در طول ساخت کار می‌کردند. حتی از همان ابتدا هم روشنفکران این را بعنوان بزرگترین پروژه مهندسی زمان خود که نشان دهنده خلاقیت و توانائیهای بسیار بالای متخصصین و آرشیتکتهای آن دوره بود تشخیص دادند. به نظر می‌رسد آرشیتکتها جهت پوشش دادن فضای بسیار بزرگ روی ساختمان از تئوری Heron of Alexandria برای ساختن گنبد استفاده نموده باشند. فرمانروا به همراه کشیش اوتی چیوس (Eutychius) در ۲۷ دسامبر ۵۳۷ کلیسا را در مراسمی با شکوه افتتاح نمودند. لازم است ذکر شود که بخش عظیمی از موزائیک کاری داخل کلیسا اگرچه در زمان حکومت امپراتور جاستین دوم (Justin II) انجام گردید که بین سالهای ۵۷۸ – ۵۶۵ میلادی بود. 

زلزله‌های مهلکی در ما اوت ۵۵۳ و دیگری در دسامبر ۵۵۷ باعث بروز ترکهای بزرگی در سقف گنبد اصلی و نیمه گنبد بخش شرقی ساختمان گردیده و بالاخره گنبد اصلی در زمین لرزه ۷ می۵۵۸ کاملاً فرو ریخت که ریزش آن همچنین باعث نابودی محراب و Ciberium روی آن گردید. امپراتور فوراً دستور بازسازی مجدد گنبد و بقیه خرابی‌ها را داد و این امر را به خواهرزاده جوان آرشیتکت اول به نام Isodorus داد. این بار Isodorus از مواد سبکتری استفاده نمود و همچنین گنبد را به اندازه ۲۵/۶ متر (در حدود ۵/۲۰ متر) بالاتر برد که این ساخت تا کنون باقی‌مانده و برای همین ارتفاع گنبد ۶/۵۵ متر در حال حاضر است. اتمام بازسازی کلیسا تا سال ۵۶۲ به طول انجامید و فرم قرن ششم کنونی آن می‌باشد. (۱۱) در ۲۳ دسامبر ۵۶۲ ایاصوفیا کلیسا بار دیگر درهای خود را به روی پرستش کنندگان گشود و کشیش اوتی چیوس (Eutychius) مراسم را اجرا نمود. ایاصوفیا از آن به بعد محل پرستش ارتدوکسهای استانبول و همچنین محل برگزاری مراسم امپراتوری من‌جمله Coronations شد. کلیسا همچنین محل یتیم خانه و محل اعتراف خطاکاران و گناهکاران و همچنین بازدیدکنندگان از سرتاسر جهان گردید که به شدت مورد توجه آنها قرار می‌گرفت. 

در سال ۷۲۶ لیو ایساریون (Leo the Isaurian) فرمانهائی مبنی بر غیرقانونی بودن ستایش و نیایش تصاویر صادر کرد و دستور داد که ارتش او تمامی سمبلهای مذهبی را نابود کند. در این زمان تمام تصاویر و مجسمه‌های موجود در کلیسا ایاصوفیا از آنجا برداشته و به محل دیگری منتقل شدند سپس در زمان حکومت امپراتور آیرین (Irene) بین سالهای ۷۹۷ تا ۸۰۲ بار دیگر سمبلهای مذهبی بازگردانده شدند. 

در زمان حکومت امپراتور تئوفیلیلوس (Theophilus) بین سالهای ۸۲۹ تا ۸۴۲ که شدیداً تحت تأثیر هنرهای اسلامی بود، دستور نصب در نقره‌ای با تصویر حک شده خود بر آن را در ورودی جنوبی کلیسا صادر نمود.در سال ۸۵۹ بار دیگر کلیسا در نتیجه آتش‌سوزی بزرگی دچار خسارت گردید و متعاقباً در ژانویه ۸۶۹ زمین لرزه دیگری موجب سقوط نیمه گنبد موجود در ایاصوفیا گردید. امپراتور باسیل اول (Basil I) نیز دستور ترمیم مجدد آن را داد. 

پس از زمین لرزه بزرگ ۲۵ اکتبر ۹۸۹ که این بار باعث فروریختن گنبد بزرگ ایاصوفیا شد، باسیل دوم با بایزنتاین (Byzantine Basil II) از آرشیتکت ارمنی به اسم ترادات (Trdat) که کلیساهای باشکوهی مثل آنی (Ani) و آجاین (Agine) را طراحی نموده بود خواست که گنبد را ترمیم نماید. انجام این کار و بازسازی کامل ایاصوفیا شش سال بطور انجامید و کلیسا بار دیگر در ۱۳ می۹۹۴ افتتاح شد. 

پس از تسخیر استانبول در انتهای جنگ صلیبی چهارم، ایاصوفیا مورد تجاوز و بی حرمتی مسیحیان لاتین قرار گرفت، بسیاری از یادگارهای باستانی و آثار مقدس من‌جمله سنگ قبر عیسی مسیح، تصویر شیردهی مریم مقدس، کفن عیسی مسیح، استخوانهای برخی از امامان مسیحی دفن شده در ایاصوفیا دزدیده شده و به کلیساهای غرب فرستاده شدند. این آثار هنوز هم در برخی موزه‌های غرب نگهداری می‌شوند، در طول تصرف استانبول توسط لاتینها بین سالهای ۱۲۰۴ تا ۱۲۶۱ ایاصوفیا تبدیل به کلیسای کاتولیکهای رم شد. بالادوین اول (Baldwin I) در ۱۶ می۱۲۰۴ به امپراتوری رسید و مراسم در ایاصوفیا انجام گردید. انریکو داندولو (Enrico Dandolo) رئیس جمهور آن زمان ونیس که رهبری حمله و تصرف استانبول توسط جنگ طلبان لاتین را در سال ۱۲۰۴ به عهده داشت در داخل ایاصوفیا دفن گردیده‌است. قبر انریکو که بخشی از دکوراسیون کف ایاصوفیا شد، مدتها مورد اهانت و تف انداختن بایزنتاینیها (Byzantines) بود، (شرحی مختصر در مورد امپراتوری بایزنتانیها در پایان این تحقیق آورده خواهد شد) که در سال ۱۲۷۱ بار دیگر استانبول را تصرف نمودند. اگرچه، بازسازی ایاصوفیا بین سالهای ۱۸۴۸ تا ۱۸۴۹ باعث بروز سوءظن در موجود بودن واقعی قبر انریکو در ایاصوفیا شد و بسیاری معتقدند که در واقع قبر موجود سمبلی از وجود انریکو در آن محل است که در جهت زنده نگهداشتن دوران تصرف استانبول او می‌باشد. 
پس از تصرف سال ۱۲۶۱ ایاصوفیا توسط بزانتانیها، ایاصوفیا در شرایط بسیار اسفناکی بود. ۴ مجرای موجود کنونی احتمالاً در آن دوره ساخته شدند. در سال ۱۳۱۷ امپراتور آنرانیکوس دوم (Andronicus II) دستور ساختن ۴ مجرای جدید در سمت شرقی و شمالی کلیسا را داد. پس از بروز ترکهای جدید بخاطر زلزله اکتبر ۱۳۴۴، برخی از قسمتهای کلیسا در ۱۹ می۱۳۴۶ فرو ریختند. پس از آن تا سال ۱۳۵۴ کلیسا بسته باقی‌ماند تا این که آرشیتکتها استراس (Astras) و پیرالتا (Peralta) بازسازی آنرا شروع نمودند.

مسجد ایاصوفیا

فوراً پس از تصرف استانبول توسط ترکان عثمانی (Ottoman Turks) در سال ۱۴۵۳، ایا صوفیا، به مسجد ایاصوفیا تبدیل گردید. (سلطان محمدفاتح در همان روز فتح استانبول فرمان تبدیل کلیسای ایاصوفیا به مسجد را صادر کرد و سه روز پس از فتح استانبول، ضمن برپا داشتن مراسم نماز جمعه در ایاصوفیا به امامت آق شمس الدین، خطبه به نام پادشاه فاتح عثمانی خوانده شد. در وقف نامه‌های فاتح که نسخه‌های مختلف آن تا امروز باقی‌مانده، نام ایاصوفیا «الجامع الکبیر العتیق» آمده‌است. این اتفاق در سال ۸۷۵ هجری (۱۴۵۳ میلادی) رخ داد) این امر در واقع سمبلی از پیروزی ترکها بر استانبول بود، در آن زمان کلیسا در شرایط بسیار اسفناکی قرار داشت از جمله برخی از درها افتاده بودند و مسافران غربی از جمله پروتفور (Pero tafur) که از نخبگان باستانشناسی زمان خود بود مقالاتی دال بر شرایط کلیسا در اروپا چاپ نمود. سلطان محمد دوم، دستور داد سریعاً پاکیزه سازی و تبدیل نمودن کلیسا به مسجد شروع شود. امپراتور بعدی سلطان بایزید دوم (Bayezid II) مناره جدیدی جایگزین مناره‌ای که توسط پدرش ساخته شده بود را ساخت. در قرن ۱۶، سلطان سلیمان کبیر (۱۵۶۶ – ۱۵۲۰) دو شمعدان بسیار بزرگ از فتح مجارستان به ایاصوفیا آورد. آنها را در دو طرف محراب جایگذاری کردند. در طول سلطنت سلیم دوم (Selim II) بین سالهای ۱۵۶۶ و ۱۵۷۷ جهت استحکام بخشیدن به مسجد، ساپورتهای سازه‌ای در خارج ساختمان مسجد توسط معمار بزرگ عثمانی به نام سنان (Sinan) ساخته شد. سنان|سنان از نقطه نظر تاریخی اولین آرشیتکتی بود که طراحی‌هایش با توجه به زمین لرزه انجام می‌گردید. در کنار ضد زلزله نمودن ساختمان، سنان همچنین ۲ مناره دیگر در سمت غربی ساختمان و مقبره سلیم دوم را در سمت جنوب شرقی مسجد در سال ۱۵۷۷ ایجاد نمود. در سال ۱۶۰۰ آرامگاه مراد سوم (Murad III) و مِحمِد سوم (Mehmed III) در کنار مقبره سلیم دوم ایجاد گردید. 
دیگر آثار اضافه شده در آن وقت شامل گالری سلطان، منبر با دکور سنگ مرمر، تخت مخصوص پادشاهی و ایوان سرپوشیده جهت مؤذن را می‌توان نام برد.سلطان مراد سوم (Murad III) که دوران ۱۵۷۴ تا ۱۹۹۵ حکومت کرد. ۲ گلدان مرمر سفید مربوطه به یونان و رم از پرگامون (Pergamon) آورد که آنها را در دو طرف سالن ورودی مسجد قرار داد. 
سلطان محمود اول در سال ۱۷۳۹ دستور بازسازی مجدد مسجد را داد و به آن مدرسه‌ای که شامل مدرسه قرآن که هم اکنون به صورت کتابخانه‌است و ۳۰۰ هزار جلد کتاب در آن جای دارد و همچنین یک آشپزخانه برای پختن غذا برای پخش غذا به بینوایان و یک کتابخانه اضافه نمود، در سال ۱۷۴۰ حوضی جهت غسل کردن ایجاد نمود که همه اینها در مجموع مسجد را تبدیل به یک محل اجتماع نمود. در همان زمان نیز یک راهرو بزرگ و یک محراب جدید در داخل ساخته شد. 
معروفترین بازسازی ایاصوفیا توسط سلطان عبداالمجید (Abdulmecid) و زیر نظر دو برادر آرشیتکت سوئیسی به نام گاسپر و جیوسپ فوستی (Gaspare & Giuseppe Fossati) و با کمک هشتصد کارگر بین سالهای ۱۸۴۷ و ۱۸۴۹ صورت گرفت. برادران مهندس گنبد و هلال طاق را مستحکم نموده، ستونها را راست کردند و دکوراسیون داخلی و خارجی ساختمان را ترمیم و اصلاح نمودند. 
موزائیک های راهروهای بالا تعمیر شدند، لوسترهای کهنه قدیمی با لوسترهای جدید و مجلل تعویض گردید. دیسکهای بسیار عظیم گرد از ستونها آویزان گردید. این دیسک‌ها حاوی اسامی نام الله، محمد، ابوبکر، عمر، عثمان، علی، حسن و حسین بودند. در سال ۱۸۵۰ آرشیتکت فوستی (Fossati) گالری امپراتوری با سبک نئوبیزانس (Now-Byzantine) جدید که دو سالن سلطنتی را در پشت مسجد به هم متصل می‌نمود احداث کرد. در بیرون ایاصوفیا محل اقامت نگهدارنده ساختمان و مدرسه جدید احداث شد، و بالاخره مناره‌ها را یک اندازه کردند. وقتی که بازسازی به اتمام رسید، مسجد در یک مراسم باشکوه در ۱۳ ژوئیه ۱۸۴۹ مجدداً باز گردید. 
در ساختار بنا در ایاصوفیا تدبیر هوشمندانه‌ای برای هماهنگی طاقها و ستون‌ها به کار رفته‌است. ۴ ستون عظیم از سنگ خارای مصری، شبیه پای فیل، ۴ طاق بالا را نگه داشته‌است و گنبد بر روی آن‌ها آرمیده‌است. در ساقه گنبد، حلقه‌ای از ۴۰ پنجره نزدیک به هم قرار گرفته، که نور از آن‌ها به درون می‌تابد. 
ژرفای گنبد ۱۸ متر و بلندی گنبد ۵۶ متر از سطح زمین است و قطر آن ۳۳ متر است که پشت بند آن دو و نیم گنبد است، که خود در هر پهلو بر یک تو رفتگی ستون دار کوچک قرار دارند. در طرفین فضای بسیار بزرگ مرکزی، با گنبدی با بلندی ۵۶ متر از کف دو طبقه، راهرو جانبی قرار دارد که بار گنبد را منتقل می‌کند به قوس‌های عظیمی که سینه سر درهایی پر پنجره را در بر گرفته‌است. ردیف دیگری از پنجره در پایین و دو تا دور گنبد قرار دارد. 
این بنا مجموعاً دارای ۱۰۷ ستون و ۹ در است. بزرگترین آنها در وسطی است با چارچوب برنزی و قاب مرمر که مخصوص ورود امپراتور بود.این بنا کلاً از آجر ساخته شده و با مرمر پوشانده شده‌است. دیوارهای آن با معرق‌های آجین شده به سنگهای قیمتی تزئین یافته‌است. در تزئینات بنای آن، از فلزات گرانبهای منتسب به هنر بیزانسی استفاده شده‌است. ستون‌های مرمرین این بنا از معبد «آرتمیس» و نیز از نقاط مختلف دنیا به آنجا آورده شده‌است. در حیاط داخلی، فواره‌هایی برای وضو قرار دارد. در زاویه جنوبی مسجد به جای گلدسته‌ای از جنس سنگ، گلدسته‌ای آجرین بنا گردیده‌است. موزائیک‌ها و تزئینات داخلی ایاصوفیا نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است. از زیباترین بخش‌های این بنا، تزئینات ایاصوفیا و موزائیک‌های بیزانسی آن است. در میان آن قطعات و تابلوهای ساخته شده از طلا، نقره، مرمر و سفال لعاب دار رنگارنگ دیده می‌شود. تابلوهای موزائیک ایاصوفیا را می‌توان بر سطح داخلی نیم گنبدها، دیوارها، طاق‌ها و رواق‌ها و بر سر در ویژه امپراتور و... دید. 
بر اثر ویرانی‌ها و تعمیرات پی در پی، بخشی از موزه ایاصوفیا از میان رفته‌است، از جمله تابلوی موزائیک تصویر حضرت عیسی مسیح (ع) که در ۱۳۵۵ میلادی آن را بر سطح داخلی گنبد ساخته بوده. این اثر گویا تا میانه سده ۱۷ میلادی نیز بر جای بوده و در زمان سلطان عبدالمجید، غازی عسکر عزت افندی با نوشتن آیاتی از سوره نور آن را پوشانده‌است. همچنین بخش های برنزی به کار رفته در قسمت جنوبی کتابخانه آثار هنری نفیسی به شمار می‌آید. دیوارهای این بخش را تخته سنگ های ارزشمند و گران‌قیمتی پوشانده که قدمت آن به قرن چهارم میلادی باز می‌گردد.

موزه

در سال ۱۹۳۵ نخستین رئیس جمهور ترکیه و پدر جمهوری ترکیه مصطفی آتاترک، این بنا را به موزه تبدیل نمود.[۱] فرشها برداشته شدند، گچ روی موزائیک‌ها با زحمت بسیار زیاد توسط متخصصین کنده شد و برای اولین بار در چندین قرن کف مرمر ساختمان با جلوه خاص خود نمایان گردید. فرایند آشکار سازی موزائیک‌ها پیشتر در سال ۱۹۳۱ به مدیریت توماس ویتمور[نکته ۱] شروع شده بود. موزه در ۱ فوریه ۱۹۳۵ باز شد.[۱] 
معماری ساختمان 
ایاصوفیا یکی از بارزترین و زیباترین نمونه‌های باقی‌مانده معماری دوره بیزانس است. یکی از با ارزشترین هنرهای موجود در این بنا دکوراسیون داخلی با موزائیک و ستونهای مرمر آن است. این معبد با چنان شکوه و زیبائی ای دکور شده بود که جاستینیان‌ها (Justinian) اظهار داشتند: «سولومان، ما با ساخت این بنا از شما جلو افتادیم». جاستینیان خودش ساخت این کلیسای جامع را دقیقاً دنبال نمود و زیر نظر داشت. این بنا بزرگترین کلیسای زمان خود بوده و این امر برای ۱۰۰۰ سال واقعیت داشت تا این که کلیسای جامع در سیویل (Seville) اسپانیا ساخته شد. 
کلیسای جاستینیان در یک زمان هم یک دستاورد بی نظیر معماری روزگار باستان و هم یک شاهکار معماری عرصه بایزنتاین بود. اثرات ساخت چنین بنای باشکوهی چه از نقطه نظر معماری و همچنین علم العبادات در تمامی فرهنگها من‌جمله ارتودکس شرقی، کاتولیکهای رومی و بالاخره بر دنیای اسلامی غیرقابل انکار است. بلندترین ستونها بین ۱۹ تا ۲۰ متر ارتفاع و حداقل ۵/۱ متر قطر دارند، از سنگ گرانیت ساخته شده و بزرگترین آنها وزنی در حدود ۷۰ تن دارد. به دستور جاستینان ۸ ستون ساخته شده در کورنیت یونان (Cornit) که در بعلبک لبنان (Baalbek) قرار داشتند، برداشته شده و جهت استفاده در ایاصوفیا به محل احداث منتقل شدند. 
فضای وسیع داخلی دارای سازه‌ای بسیار پیچیده‌است. سالن اصلی کلیسا با گنبدی مرکزی با شعاعی ۲۴/۳۱ متری و ارتفاع ۶/۵۵ متری پوشیده شده‌است. این گنبد به نظر می‌رسد با یکسری سقف‌های متوالی حاوی ۴۰ پنجره کمانی در زیر آن بدون وزن در فضا قرار گرفته‌است. وجود این پنجره‌ها باعث ورود سیل‌وار نور از همه طرف به داخل سالن می‌گردد. با توجه به ترمیمات متعدد گنبد در طول قرنها به نظر می‌رسد که گنبد حالت دایره‌ای کامل خود را از دست داده و بیشتر به یک بیضی می‌ماند که شعاع آن در نقاط مختلف بین ۸۶/۳۰ تا ۲۴/۳۱ متر می‌باشد. 
گنبد بر روی طاسچه‌های قرار گرفته تا ۴ بخش مقعر (واگرا) مستطیلی که مشکل قرار گرفتن پایه مدور گنبد بر روی یک پایه مستطیلی را حل می‌نماید. وزن عظیم گنبد ایا صوفیا از طاقچه‌ها عبور کرده و به ۴ موج شکن تا ستون در گوشه‌های سالن منتقل می‌شوند. در بین این ۴ ستون، گنبد به نظر می‌رسد که بر روی ۴ قوس عظیم شناور گردیده‌است. این قوسها در زمان عثمانیان (Ottoman) زیر نظر معمار معروف سینان (Sinan) با استفاده از تعدادی آرماتور مستحکم گردیده بودند. در انتهای بخش غربی (ورودی) و شرقی (محل عبادت) فضاهای موجود در قوسها دارای نیمه گنبدهائی می‌باشند که خود آنها بر روی سازه‌های شبیه به گنبدهای دیگری قرار گرفته‌اند. همه این گنبدها و شبهه گنبدها به ترتیبی که در کنار هم قرار گرفته‌اند باعث بوجود آمدن فضای مستطیلی و دراز درونی می‌گردند که گنبد اصلی شامل تاجی بر روی همه آنها قرار گرفته‌است. 
تمام سطوح داخلی ساختمان با استفاده از سنگ مرمر چند رنگ، سبز و سفید یا سنگ آذرین بنفش و موزائیک‌های طلائی پوشیده شده‌اند. ستونهای بزرگ نیز همین نوع روکش را داشته و در نتیجه براق به نظر می‌آیند.

بخش‌های ایا صوفیا 

گنبد 
عظمت و زیبائی گنبد ایاصوفیا و ظرافتی که معماران اولیه در ساخت آن به خرج داده‌اند در طول قرنها همواره موضوع بحث و تحسین تاریخدانان، معماران و مهندسین بوده‌است. گنبد ایاصوفیا بر روی چهار طاسچه قرار گرفته‌است. در ساختمان طاسچه‌ای گنبد بر روی گنبد دومی قرار می‌گیرد که در واقع بزرگتر از آن است و بخش بالایی به اضافه چهار جزء گرداگرد لبه گنبد از آن حذف شده‌اند؛ و این چهار جزء اخیر به شکل چهار قوس یا طاقی درآمده‌اند که سطوح شان به هم می‌پیوندند و تشکیل یک مربع می‌دهند. ساختمان طاسچه‌ای با منتقل کردن سنگینی بنا به جرزها و جلوگیری از وارد شدن آن به خود دیوار، ساختن فضای درونی رفیع و گشاده‌ای چون فضای درونی ایاصوفیا را میسر می‌گرداند. روش طاسچه‌ای راه حلی پویا برای مسأله قرار دادن گنبدی مدور بر یک صحن مربع یا مستطیل شکل است. این روش ساخت گنبد با استفاده از طاسچه‌ها هرگز قبل از ساخت ایاصوفیا مورد استفاده قرار نگرفته بود. طاسچه‌ها به گنبد اجازه می‌دهند که به زیبائی و بصورت مدور بر روی ستونهای پائین قرار گیرند. طاسچه‌ها نه تنها به فضای گنبد زیبائی می‌بخشند بلکه همچنین نیروی‌های جانبی گنبد را کنترل نموده، و باعث انتقال مؤثر وزن گنبد به طرف پائین می‌گردند. 
اگرچه این نوع طراحی گنبد باعث استقامت آن و دیوارها و قوسهای دور آن می‌گردند، اما سازه واقعی دیوارها در نهایت موجب تضعیف کل سازه می‌شوند. دلیل این امر استفاده بیش از حد ملاط (شن آهک) در ساخت دیوارها به جای آجر می‌باشد. اگر معماران حداقل اجازه می‌دادند که آهک کمی خمیدگی پیدا نماید قبل از اینکه لایه بعدی روی آن قرار گیرد، استقامت دیوارها به طور قابل توجهی بیشتر می‌شد، وقتی گنبد بر روی ساختمان قرار گرفت وزن گنبد باعث خمیدگی دیوارها به طرف بیرون شدند که دلیل اصلی آن خیس بودن ملاط در دیوارها بود. وقتی ایزی دوروس (Isidorus) ترمیم گنبد اولیه را شروع نمود، او ابتدا قسمت درونی دیوارها را پر نمود تا آنها عمودی شوند و بتوانند وزن گنبد جدید را تحمل نمایند. تغییر دیگری که در طراحی گنبد جدید داده شد ارتفاع آن بود. ایزی دوروس، ارتفاع گنبد را در حدود ۵/۶ متر ارتفاع داد که این امر نیروی جانبی را کمی خنثی نمود و اجازه داد که وزن گنبد به صورت شناور به سمت پائین منتقل گردد. 
نکته دیگر قابل توجه در مورد گنبد اولیه قرار دادن ۴۰ پنجره در دور پایه گنبد توسط معماران بود. ایا صوفیا به دلیل انعکاس نور به تمامی محیط داخلی آن از طریق این پنجره‌ها که باعث می‌شود که به نظر می‌رسد که گنبد یک کیفیت عرفانی دارد. شباهت گنبد مثل چتری است که سقفش توسط باریکه هائی از بالا به طرف پائین شناور می‌شود. این باریکه‌ها انتقال وزن سنگین گنبد را بصورت شناور بین پنجره‌ها، پائین به سوی طاسچه‌ها و بالاخره به روی فونداسیون امکان‌پذیر می‌سازد. 
آنچه نخستین بازدیدکنندگان ایاصوفیا و بازدیدکنندگان نسل بعد را شگفت زده می‌کرد نور درونی آن و تأثیرش بر روحیه آنها بود. انعکاس نور این احساس را به دست می‌دهد که این گنبد توسط زنجیر طلائی از آسمان آویخته شده‌است. بنحوی که پاولوس در این باره گفته‌است: «روی طاق بندی با چندین مربع طلای پوشانده شده‌است، و از همین جاست که امواج نور به درون می‌تابند و چشمهای تماشاگران را چنان خیره می‌کنند که به ندرت جرأت می‌کنند سرشان را بالا بگیرند و به منبع نور نگاه کنند». 
بدین ترتیب فضایی پهناور داریم که در معرض امواج سیل آسای نور قرار گرفته، و گنبدی مرکز داریم که به نظر می‌رسد بر نوری تکیه دارد که از پنجره‌ها به درون می‌فرستد. نور عنصر اسرارآمیز این بناست، نوری که بر سطح موزائیک می‌تابد و می‌درخشد، نوری که از سطح مرمرها منعکس می‌شود.طراحی براستی منحصربه‌فرد ایاصوفیا نشانگر سازه‌ای بسیار پیشرفته و پروژه بلند همت و منحصربه‌فرد در عهد عتیق است. 
کوزه مرمر 
کوزه مرمر موجود در ایاصوفیا در زمان سلطنت سلطان مراد سوم از یونان باستان به آنجا آورده شد. این کوزه از تنها یک قطعه عظیم سنگ مرمر ساخته شده‌است. 
ایوان غربی کلیسا (هشتی) و مدخل 

دروازه سلطنتی ورودی اصلی بین حیاط خارجی و سالن داخلی کلیسا بود. این ورودی منحصراً جهت شرفیابی سلطان در نظر گرفته شده بود. تزیینات موازییک بایزنتاین در بالای مدخل شامل سمبلی از عیسی مسیح و لئوششم (Leo VI) است. سربالایی موجود که از شمال ورودی شروع می‌شود سالن ستایش را به گالری بالا متصل می‌سازد. 
سرسرای بالا 
سرسرای بالا که بصورت نعل اسب طراحی گردیده سالن کلیسا و محراب را در برمیگیرد. تزیینات موزاییک موجود کنونی در سرسرای بالا بسیار زیبا نگهداری گردیده‌است. سرسرای بالا سنتاً جهت ملکه و همراهانش در نظر گرفته شده بود. بهترین موزاییک‌های حفظ شده در بخش جنوبی گالری قرار دارند. 
لژ مخصوص ملکه 
لژ مخصوص ملکه در مرکز سرسرای بالای ایاصوفیا قرار دارد. از این مکان ملکه‌های زیبا و دیگر زنان همراهشان می‌توانستند مراسم در حال برگزاری در پائین را تماشا نمایند. یک سنگ گود سبز رنگ محل قرار گرفتن صندلی سلطنتی برای ملکه‌است. 
دَر مرمر 
دَر مرمر درون ایاصوفیا در بخش جنوبی گالری قرار دارد. شرکت کنندگان در شورای کلیسا و دیگر مجالس مباحثه که در آن محل انجام می‌شد از این دَر تردد می‌کردند. 
دکوراسیون 
ابتدا در زمان فرمانروائی جاستینیان، دکوراسیون داخلی ایاصوفیا شامل طراحی با تخته سنگهای مرمر روی دیوارها و موزائیک بر روی منحنی‌های هلال طاق بود. البته، ما هنوز می‌توانیم دو فرشته، جبرییل (Gabrial) و میکاییل (Michael) بر روی پشت و بغل سکوی خطابه کلیسا ببینیم. همچنین تعدادی دکور تلویحی (مجازی) مثل مداحی پال (Paul) نیز را می‌توان دید. در برخی نقاط گالری نیز طرحهائی مثل اشکال گلها و پرندگان در قطعات کوچک دقیق مرمر سفید بر روی سطح مرمر سیاه می‌توان دید. در مراحل بعدی موزائیک‌های تزئینی مجازی به این اضافه گردید که در زمان جنگهای ضد مذهبی نابود شدند (۸۴۳ – ۷۲۶). تزئینات موزائیکی فعلی باقی‌مانده از زمان پس از جنگهای مذهبی است. در طول سالها موزائیک‌های تزئینی، گنجها، عتیقه‌های مذهبی، تصویرهای نقاشی شده حضرت مسیح، مریم مقدس و دیگر مقدسین مسیحی در ایاصوفیا کم‌کم اضافه شدند و باعث بوجود آمدن کلکسیون اعجاب آور موجود کنونی شدند. در کنار موزائیک‌های تزئینی و دکوراسیونهای مجازی و بادی در طی نیمه دوم قرن نهم مثل تصوری از مسیح در گنبد مرکزی روحانیون و مقدسین ارتدکس، پیامبران و پدران کلیسا. افراد تاریخی در ارتباط با کلیسا مثل موسفیدهای ایگناتیس (Ignatius) و مناظری از انجیل به گالری اضافه گردیدند. 
موزاییک‌ها 
در طول قرنها کلیسا به نحو بسیار زیبائی با موزاییک تزیین شده بود. آنها هر کدام به نحوی نمایشگر مادر پاکدامن، عیسی مسیح، روحانیون مذهبی مسیحیت و یا پادشاه و ملکه بودند، دیگر بخشها با طرحهای هندسی زیبا فقط تزئینی درست شده بودند. در طول قرنها فروریختن قسطنطنیه در سال ۱۲۰۴، مبارزان لاتین در جنگهای صلیبی مقدار زیادی آثار تاریخی و هنری در تقریباً تمامی ساختمانهای بازنتین(Bazentine) را نابود کردند. این شامل موزاییک‌های طلا در ایاصوفیا نیز بود. بسیاری از آیتم‌های گرانبها هم به ونیس (Venis) و برای رئیس جمهوری آن که سازماندهنده حمله به قسطنطنیه بود ارسال گردید. پس از تبدیل ایاصوفیا به مسجد در سال ۱۴۵۳ بسیاری از موزاییک‌های تزیینی با گچ پوشانده شدند. این به دلیل تضاد اسلام با تزیینات تصویری بود. این پروسه یکباره انجام نگردید به صورتی که برخی مسافران بازدیدکننده از مسجد حتی در طول قرن هفدهم می‌توانستند هنوز آثاری از کلیسای قبلی در مسجد ببینند. 
در سال‌های ۴۹ – ۱۸۴۷ دو برادر سوییسی به نام گاسپر (Gaspare) و جیوسپ (Goiuseppe) فاستی (fossati) شروع به بازسازی مسجد کردند. در آن زمان سلطان عبدالمرسید (Sultan Abdulmersid) به آنها اجازه داد تا پرونده‌ای از تمامی موزاییک‌های تزیینی که پیدا می‌کردند درست کنند، کار دو برادر مهندس شامل بازسازی موزاییک‌ها نمی‌شد و در نتیجه پس از پیدا کردن آنها و ثبت موجودیت، کیفیت و شکل آن دوباره بر روی آن گچ می‌گرفتند. برادران حتی دو موزاییک دارای تصویرهای فرشتگان مسیحی در مرکز ساختمان که قبلاً گچ گیری نشده بود را پوشش دادند. ساختمان کنونی دارای مجموعاً ۴ قطعه از این تصاویر است که ۲ تا از آنها نقاشی مجدد هستند که برادران فاستی آنها را انجام دادند چرا که تصاویر قبلی کاملاً محو گردیده بودند. در موارد دیگر برادران فاستی طرحهای موزاییک‌هایی را که صدمه دیده بودند کاملاً به شکل دیگری طراحی نمودند. مدارکی که برادران فاستی از تزیینات موزاییک‌ها ثبت نمودند هم اکنون تنها شواهد موجود از تصاویر روی موزاییک هاست که تاریخ دانان معتقدند در زلزله سال ۱۸۹۴ نابود شدند. این شامل موزائیک با طرح عیسی مسیح در گنبد، موزاییکی که روی «در ورودی بینویان» (این در مخصوص ورود افراد فقیر و بینوایان بوده‌است) نصب گردیده بودند. یک تصویر بزرگ صلیبی که تزیین جواهر داشت و تعداد زیادی تصاویر فرشتگان، روحانیون مقدسین و پدران کلیسا. اکثر تصاویر گمشده بعداً در دو غشاء ساختمان پیدا شدند. برادران فاستی همچنین یک خطابه و ۴ مدالیون عظیم با اسامی محمد و چهار خلیفه اول اسلام بر روی دیوارها نصب نمودند. 
موزاییک‌های درب ورودی امپراتور 
تزیینات موزاییک در ورودی امپراتوط بر روی غشای این در که مخصوص ورود و خروج امپراتور بود نصب شده بودند. براساس تحقیقات تاریخی انجام شده بر طرح روی این موزائیک می‌توان آنرا به اواخر قرن نهم و اوایل قرن دهم ارتباط داد. تصویر روی موزاییک این در را می‌توان نقش امپراتور که احتمالاً لئو ششم خردمند با پسرش کنستانتین هفتم بود توجیه کرد که در حال سجده در جلوی عیسی مسیح است که بر روی یک صندلی جواهری نشسته و در حال اهدای عنایت و بخشیدگی است و در دستش کتاب باری را نگهداشته‌است. متن کتاب در دست عیسی مسیح به شرح زیر است: 
«آرامش بر شما باد. من نو دنیا هستم». در هر طرف شانه‌های عیسی مسیح یک مدالیون قرار دارد، مدالیون طرف شانه چپ فرشته گابریل (بنیانگذار کلیسا) قرار دارد و در سمت راست مادر عیسی مسیح مری (Mery) جای گرفته‌است. این موزائیکها به صراحت توانائی و کنترل بی حد و حساب عیسی مسیح را بر امپراتورهای بایزنتاین(Byzantine) نشان می‌دهد. 
موزاییک ورودی جنوب غربی 
این موزایییک در سه در ورودی جنوب غربی قرار دادو تاریخ نصب آن به سال ۹۴۴ برمی گردد. برادران فاستی در حین بازسازی‌های خود در سال ۱۸۴۹ آن را کشف نمودند. مادر مری پاکدامن بر روی صندلی سلطنتی ای که پشت ندارد نشسته‌است. پاهایش بر روی پایه‌ای قرار گرفته و با مقدار زیادی سنگهای قیمتی تزئین گردیده‌است. فرزندش عیسی مسیح بر روی پاهای مری قرار گرفته و در حال اهداء بخشودگی در حالیست که خطبه‌ای در دست دارد. درست چپ مری پاکدامن امپراتور کنستانتین با لباس مهمانی ایستاده و در حال اهداء مدل شهر به مری است. نوشته حک شده کنار او می‌گوید: «امپراتور کنستانتین بزرگ از فرشتگان». در سمت راست مری امپراتور جاستینیان اول (Justinian I) در حال اهداء مدل ایاصوفیا به مری ایستاده‌است. دو مدالیون در دو سمت عقب مری دارای حکاکی ای می‌باشند که معنای «مادر خدا» را دارند. 
موزائیک‌های محراب انتهای شرقی کلیسا 
مری مقدس و کودک این اولین موزائیک بعد از دوران بت‌شکنی بود. این موزائیک در ۲۹ مارس ۸۷۶ توسط ریش سفید قوم بنام فوتیوس (Photius) و سلطان مایکل سوم (Michal III) و باسیل اول (Basil I) افتتاح گردید. این موزائیک در نقطه‌ای بلند در نیمه گنبد APSC قرار گرفته‌است. مری مقدس بر روی صندلی سلطنتی ای بدون پشتی نشسته‌است و عیسی کوچک را بر روی پاهای خود نگه داشته‌است. پاهای مری بر روی سکوی کوچکی قرار گرفته. صندلی سلطنتی و سکو هر دو بوسیله جواهرات زینت داده شده‌اند. کارشناسان معتقدند این موزائیک‌ها تعمیر شده از باقی‌مانده موزائیک‌های اولی است که در دوران ضد دینی تخریب گردیده بودند. موزائیک‌ها در جلوی دیوار طلائی اولیه مربوط به قرن ششم قرار داده شده‌اند. تصاویر فرشتگان گابریل (Gabriel) و مایکل(Michal) که تا حدود زیادی تخریب شده‌اند، و بر روی سکوی خطابه قرار دارند و مربوط به قرن ۹ می‌باشند. 
موزائیک سلطان الکساندر (Alexander) 
یافتن موزائیک سلطان الکساندر برای فردی که برای بار اول ایاصوفیا را بازدید می‌کند چندان راحت نیست. این موزائیک در گوشه تاریکی در سقف طبقه دوم واقع شده‌است. این موزائیک نشان دهنده سلطان الکساندر در لباس پادشاهی است و در دست راست او خطبه‌ای و دست چپش شیئی مدور قرار دارد. نقاشی ای ترسیم شده توسط مهندس فوستی (Fossati) نشان می‌دهند که این موزائیک تا سال ۱۸۴۹ باقی‌ماند و آقای توماس وایت مور(Thomas Whittemore) بنیان‌گذار مؤسسه بایزنتاین(Byzantine Institute) که وظیفه نگهداری و مراقبت از موزائیک به او محول شده بود معتقد است که موزائیک سلطان الکساندر در طی زمین لرزه ۱۸۹۴ از بین رفته‌است. قابل ذکر است که ۸ سال پس از فوت آقای وایت مور این موزائیک توسط تلاشهای آقای رابرت ون نایس (Robert Van Nice) کشف گردید. 
برعکس بقیه موزائیک‌های ایاصوفیا که بر روی آنها گچ معمولی گرفته شده بود تا پنهان گردند، موزائیک سلطان الکساندر کاملاً بر رویش رنگ کاری شده بود و این امر باعث پوشش کامل و پنهان ماندن آن برای مدتهای مدیدی شده بود. آقای ارنست آندر وود (Ernest J.W. Underwood) که بعد از آقای وایت مور مدیر مؤسسه بایزنتاین بود این موزائیک را تمیز نموده و در معرض دید همگان قرار داد. 
موزائیک‌های ملکه ذو(Empress Zoe Mosaics) 
این موزائیک که بر روی دیوار شرقی سالن جنوبی قرار دارد مربوط به قرن یازدهم میلادی می‌باشد. این موزائیک دارای نقش رهبر میسحیان عیسی مسیح است، که با عبائی به رنگ آبی تیره (که رنگ مرسوم هنر بایزنتاین) است، در محیطی که جلوی یک فضای طلائی است نشسته و مشغول اهدای رحمت خود بادست راست است در حالیکه در دست چپ خود جلدی از انجیل را در دست دارد. در دو طرف شانه‌های مسیح حروف حک شدهIC وXC به معنای عیسی مسیح (Iesous Khristos) را می‌توان دید. 
همچنین در دو سمت عیسی مسیح تصاویر کنستانتین نهم (Constantine IX) و ملکه زو(Empress Zoe) را می‌توان در لباسهای تشریفاتی مشاهده نمود. کنستانتین نهم در حال نگهداشتن کیفی پر از جواهر که سمبل نذر او به کلیسا است و ملکه زو در دست خود کتیبه‌ای دارد که سمبل اهداء ملکه به کلیسا می‌باشد. نوشته‌ای در بالای سر کنستانتین نهم است که مضمون آن «کنستانتین، سلطان پرهیزگار» است. باور بر این است که سرهای کنستانتین و ملکه زو که در زمان حال دیده می‌شوند در واقع سرهای افراد دیگری بطور مثال همسر اول ملکه یعنی رومانوس سوم (Romanus III) و یا فرزند خوانده او (غیرخونی) مایکل چهارم (Michael IV) بوده‌است. فرضیه دیگر باور بر این دارد که این موزائیک‌ها برای سلطان و ملکه اولیه دیگری ساخته شده بودند و بعداً سرهای آنها تراشیده شد و تصاویر سرهای کنستانتین نهم و ملکه زو بجای آنها ترسیم گردیده بودند. 
موزائیک‌های کامننوس (Comnenus Mosaics) 
این موزائیک که همچنین بر روی دیوارهای شرقی سالن جنوبی ترسیم شده‌اند به سال ۱۱۲۲ باز می‌گردد. این موزائیک‌ها دارای تصویری مقدس با شال آبی تیره در وسط موزائیک در حالیکه کودک عیسی مسیح را بر روی پاهای خود نشانده تصویر نموده‌است. عیسی مسیح در حال اهداء آمرزش خود با یک دست است در حالیکه خطبه‌ای در دست دیگرش قرار دارد. در سمت راست مری مقدس جان دوم کامننوس (John II Comnenus) در لباس مجللی مملو از جواهرات ایستاده‌است. او در دست خود کیفی حاوی جواهر که سمبل نذر سلطان به کلیسا است قرار داده‌است. ملکه آیرین (Irene) در لباس مجلسی در حال ارائه مدرکی در سمت چپ مری مقدس ایستاده‌است. تصویر پسر بزرگ آنها الکسس کامننوس(Alexius Comnenus) بر روی صفحه‌ای که روی پایه مبل قرار دارد نقش بسته‌است. این تصویر چهره اندوهناک الکسس را که در همان سال در نتیجه ابتلا به سل فوت کرد را نشان می‌دهد. تفاوت شایان ذکر این موزائیک که یک قرن از موزائیک مربوط به ملکه زو (Empress Zoe) تازه تر است را می‌توان به این صورت تشریح نمود که این موزائیک یک تجلی بسیار واقعی تر است در حالیکه موزائیک ملکه زو بیشتر به صورت ایده‌آل و خیال پردازانه‌است. در این موزائیک ملکه را با موهای بافته، لپ هائی پر رنگ و چشمانی خاکستری می‌توان مشاهده نمود که بخوبی نشانگر اجداد مجارستانی اوست. سلطان در این موزائیک در حالتی جدی و تکریمی دیده می‌شود. 
موزائیک دیزیز (Deesis Mosaic) 
موزائیک دیزیز (به معنای موزاییک استدعا یا التماس) احتمالاً مربوط به سال ۱۲۶۱ می‌باشد. این موزائیک جهت نشان دادن انتهای دوره ۵۷ ساله سلطه کاتولیک رومی و بازگشت دین و عقیده ارتودکس (Orthodox) می‌باشد. این سومین قطعه قرار گرفته در بخش سلطنتی سالن طبقه دوم می‌باشد. به دلیل زیبائی خیره کننده چهره‌های روی این موزائیک، مهربانی در حالت چهره‌ها و تُن موجود در این موزائیک، آن را بهترین موزائیک موجود در ایاصوفیا می‌توان قلمداد نمود. سبک نقاشی روی این موزائیک را می‌توان سبک مورد استفاده نقاشان ایتالیایی اواخر قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم مثل کوچی (Cuccio) تلقی نمود. 
در این قطعه مری مقدس و جان بپتیست (John TheBaptist) در حالی که نیم رخ آنها دیده می‌شود مشغول استغاثه و میانجی گری و وساطت عیسی مسیح برای بشریت در روز رستاخیز هستند. قسمت پائینی این موزائیک به شدت تخریب گردیده و این امر احتمالاً به خاطر باران است، چرا که این موزاییک‌ها در کنار پنجره قرار گرفته‌است. تاریخ شناسان این موزاییک را سرآغاز شیوع هنر نقاشی تصویر دوران رنسانس یا دوره تجدید ادبی و فرهنگی در تاریخ هنر بیزانس می‌شناسند. 
موزاییک فضای سنگ‌فرش شمالی 
موزاییک فضای سنگ‌فرش شده شمالی نمایان گر اولیای مقدس متعددی می‌باشد. این موزاییک از آنجا که در جایی بسیار بالا و غیرقابل دسترسی قرار گرفته‌اند توانسته‌اند به خوبی باقی بمانند. آن‌ها نمایشگر مقدسین جان و ایگنا تیوس (Ignatius) هستند. ایگناتیوس در حالی که در یک لباس بلند و گشاد و با تصاویر صلیب ایستاده، انجیل بسیار نفیسی در دست دارد. اسامی مقدسان در اطراف مجسمه به زبان یونانی حک گردیده‌است تا شناخت آن‌ها برای بازدیدکنندگان آسان باشد. موزاییک‌های متعدد دیگری که در فضاهای سنگ‌فرش شمال کلیسا قرار گرفته‌اند احتمالاً به خاطر وقوع زمین لرزه‌های متعدد در طول قرن‌ها تخریب گردیده‌اند و همچنین به خاطر تخریب عمدی توسط جنگجویان عثمانی رو به نابودی گذاشته‌اند 
ترمیم‌های صورت گرفته در قرن بیستم 
تعداد کثیری موزائیک‌های تزئینی در طول دهه ۱۹۳۰ توسط گروهی از افراد مؤسسه بیزانس (Byzantine Institute) به رهبری توماس وایت مور (Thomas Whittemore) کشف گردیدند. این گروه تصمیم گرفتند اجازه دهند تصویر تعدادی صلیب همچنان با گچ پوشیده بماند ولی بقیه موزائیک‌های اصلی را تمیز کردند. 
ترمیم ایاصوفیا به جهت این که این مکان هم کلیسا و هم مسجد بوده‌است باعث بروز مشکلات مشخصی می‌گردد. موزائیک‌های دارای تصاویر پیکرنمای مسیحیت تدریجاً در حال آشکار شدن هستند. اگرچه، جهت انجام این امر، هنرهای اسلامی تاریخی می‌باید از بین بروند، تنها چاره‌ای که ترمیم کنندگان برگزیده‌اند سعی در یافتن تعادل در بین دو فرهنگ است. بخصوص، در رابطه با خوش نویسی‌های اسلامی موجود بر روی گنبد مباحثات بسیار حساسی وجود دارد دال بر اینکه آیا برداشتن پوشش گنبد حاوی این خطبه‌های اسلامی در راستای نشان دادن موزائیک‌های تزئین شده با تصاویر عیسی مسیح، پیشوای روحانی مسیحیان فرزند خدا و ارباب دنیا توجیه پذیر است یا خیر. (اگر فرض کنیم که آن موزائیک‌ها واقعاً موجود می‌باشند). 
منارها 
یکی از منارها (در جنوب غربی) ساخته شده از آجرهای قرمز است. در حالیکه دیگر ۳ منار موجود از سنگ مرمر سفید ساخته شده‌اند. یکی از این ۳ منار مرمری که از ۲ تای دیگر ظریف تر است. توسط سلطان بایزید دوم (Bayezid II) بنا شده‌است و دوتای بزرگتر دیگر در غرب توسط سلطان سلیم دوم (Selim II) بنا گردیده و توسط آرشیتکت مشهور عثمانی بنام سینان (Sinan) طراحی گردیده‌اند. 

بنای عظیم " ایا صوفیه " تاریخی به پیچیدگی شهری که در ان واقع شده دارد.این بنا که در ابتدا کلیسای ایا صوفیا (کلیسای علم مقدس) بوده ، در زمان حکمرانی عثمانیان به مسجدی تبدیل شد وا مروزه از ان به عنوان موزه استفاده می شود. 
تاریخچه 
اولین کلیسا در این محل توسط " کنستانتین بزرگ " در سال 326 میلادی ساخته شد و لی بعد از ان ویران شد. کلیسای بعدی در همین محل بنا شد و بعد از ان در شورش " نیکا " ویران گشت. 
در عهد حکمرانی امپراطور " جاستانیان " این کلیسا در فاصله زمانی 532- 537 میلادی بازسازی شد.در ساخت این بنا از معماری یونانی و رومی الهام گرفته شده است. تعداد زیادی از ستون های این بنا از معابدی از طریق اسیای صغیر ، ایتالیا و یونان به این جا اورده شده اند و در ساخت این بنا از سنگ های مرمر نفیس و بهترین مصالح استفاده شده است.گفته می شود که ارزش این بنا به اندازه 1800 کیلو طلا بوده و 10 هزار کارگر برای ساخت این بنا کار کرده اند. 
طرح و نمایه 
ایا صوفیا وسعت زیادی دارد. طول این بنا 75 متر ، و عرض ان 70 متر و ارتفاع ان 58 متر می باشد. در دالان خارجی و دالان داخلی سرامیک های مسیحی وجود دارد .در زمان تصرف این بنا به عنوان مسجد در حال کار ، این موزاییک ها مخفی بوده و در سال 1931 زمانی که ایا صوفیا به عنوان موزه مورد استفاده شد این موزاییک ها رو نمایی شدند.در این موزه تابلوهای و سرامیک های نفیس و ارزشمندی نگهداری می شوند . 
فضای داخلی این بنا ، امیخته ای از شکوه و جلال عهد بیزانس و عثمانی است.در ساخت این مجموعه از پنجره های بی شماری استفاده شده که برای روشن ساختن فضای درونی کاربرد دارند. در میانه این بنا گنبدی با قطر 32 متر کار شده است.در ستون های اصلی این بنا لوح های چوبی مدوری وجود دارد که روی ان ها با خط طلا نام چهار پادشاه اول نگاشته شده است.در برامدگی دیوار شرقی کلیسا محرابی ساخته شده که گوشه ان به سمت مکه است. 
جا و مکانهای مهم ایا صوفیا 
سرامیک مریم باکره 
در بالای درب اصلی خروجی این سرامیک حیرت انگیز که مربوط به قرن 11 میلادی است تصویر مریم باکره را نشان می دهد که در سمت راست ان تصویر کنستانتین بزرگ و در سمت چپ ان تصویر جاستینان است. 
ارامگاه های عثمانی 
پنج پادشاه عثمانی در این مجموعه ایا صوفیا در کنار سنگاب غسل تعمید مدفون شده اند.در فضای داخلی همه این ارامگاه ها کاشی کاری های زیاد و زیبایی به چشم می خورد. 
ستون گریان 
یکی از اجزای مشهور بنای ایا صوفیا این ستون است که در راهروی شمالی درب شاهانه واقع شده است.گفته می شود که این ستون توسط " گریگوری مقدس " پربرکت شده و مردم بر این اعتقادند که اگر فرد بیماری انگشت خود را در سوراخی که در ستون وجود دارد قرار دهد ، شفا پیدا می کند.


جهت مشاهده بخش تور استانبول اینجا کیلیک نمایید. 


موزه های باستان شناسی:
در قسمت داخلی اولین حیات کاخ توپ کاپی قرار دارند. در این مکان کلکسیونی از عتیقه ها و گنج های با ارزش وجود دارد. از جمله این آثار با ارزش می توان به تابوت سنگی اسکندر و نمای سر در معبد آتن اشاره کرد. در موزه مشرق باستان نیز می توان نمونه هائی از هنر سومریها، بابلیها و عاشوریان را یافت کرد. (بازدید از این موزه ها نیز همه روزه جز دوشنبه ها ممکن می باشد).

 

روملی حصاری و یا دژ اروپائی:
این مکان در سال 1452 قبل از تسخیر استانبول توسط محمّد فاتح بنا نهاده شده است. علیرغم اینکه این بنا فقط در طول 4 ماه ساخته شد. اما یکی از زیباترین کارهای معماری سبک نظامی در دنیا به شمار می آید. در این قلعه یک موزه روباز و یک آمفی تأتر قرار دارد که همه ساله از این آمفی تأتر بعنوان محلی جهت میزبانی برگزاری فستیوال موسیقی استانبول استفاده می گردد. 

چینعلی کوشک: 
این عمارت در قرن 15 میلادی توسط محمّد، فاتح استانبول ساخته شد. از این عمارت امروزه بعنوان یک موزه سرامیک استفاده می گردد. در این موزه نمونه هائی از کاشی ها و سفالهای قرن 16 میلادی مربوط به دوران سلجوقیان و عثمانیها نگهداری و در معرض دید بازدید کنندگان قرار می گیرد. (این موزه همه روزه به جز روزهای دوشنبه جهت بازدید همگان باز می باشد).

موزه سنت ایرنه:
این موزه نیز همانند موزه ایا صوفیا در اصل یک کلیسا بوده و در عین حال جزو اولین کلیساهای ساخته شده در استانبول نیز می باشد. ابتدا این کلیسا در قرن چهارم به دستور کنستانتینها بنا نهاده شد سپس توسط جاستینیان ها مورد بازسازی قرار گرفت. ساختمان این کلیسا در بخش معبد اولیه مسیحیان قرار گرفته است. (بازدید از این مکان همه روزه بجز روزهای دوشنبه ممکن می باشد. جهت بازدید نیاز به اخذ مجوز مخصوص می باشد).

موزه هنرهای اسلامی ترکیه:
این موزه در سال 1524 به دستور وزیر اعظم جهت اقامت صدراعظم سلیمان و ابراهیم پاشا ساخته شد. این بنا بزرگترین بنائی بود که در تاریخ دوره امپراطوری عثمانی ساخته شد. امروزه در این موزه از سرامیک های ارزشمند گرفته تا اشیاء فلزی و چوبی هنری ، پارچه ها ، مینیاتورها ، آثار خطی و قدیمیترین فرشهای دنیا را میتوان در این مکان یافت کرد. (این مکان همه روزه به جز روزهای دوشنبه آماده بازدید علاقمندان می باشد).

موزه فرشهای ترکیه:
این موزه روبروی اقامتگاه ابراهیم پاشا قرار گرفته است. در این موزه می توان مجموعه ای از فرشها و گلیم های قدیمی و عتیقه را که از دورترین نقاط ترکیه گردهم آورده شده نظاره گر بود. (این موزه کلیه روزها بجز روزهای یکشنبه و دوشنبه آماده بازدید همگان می باشد).

آب انبار یرباتان:
این آب انبار در نزدیکی موزه حاجیا صوفیا قرار دارد. قدمت ساخت این بنا به قرن ششم بر می گردد و توسط بیزانسی ها ساخته شده است. حجره های داخل این بنا توسط 336 ستون آجری پی ریزی شده است (بازدید از این بنا همه روزه آزاد است).

موزه موازئیک:
در این موزه سنگ فرشهای موازئیک که همگی متعلق به کاخهای امپراطوری بیزانس در قرن 5 یا 6 می باشد ، نگهداری می شود (بازدید از این مکان همه روزه به جز روزهای سه شنبه آزاد می باشد.) 

موزه کاریه: 
این موزه بعد از موزه ایا صوفیا یکی از مهمترین بناهای تاریخی دوره بیزانس می باشد. این موزه در قرن یازدهم ساخته شد. دیوارهای این بنا با موازئیک های متعلق به قرن چهاردهم تزئین شده است که در نوع خود بسیار زیبا و دیدنی می باشد. در درون این موازئیک ها می توان تصاویری از زندگی حضرت مسیح و حضرت مریم را مشاهده نمود. در اطراف این موزه خانه هائی از چوب بنا شده که محلی است مناسب و به دور از هیاهو برای نوشیدن یک فنجان چای و یا قهوه. (این موزه همه روزه به جز روزهای چهارشنبه جهت بازدید همگان باز است).

موزه صنایع هوائی: 
این موزه در منطقه یشیل کوی استانبول واقع شده است. با بازدید از این موزه پیشرفت ترکیه را در صنعت هوائی از نزدیک مشاهده خواهید کرد. (بازدید از این مکان نیز همه روزه به جز روزهای دوشنبه ممکن می باشد).

موزه نظامی: 
این موزه از جمله موزه های دیگر موجود در استانبول می باشد. در این موزه چادرهائی متعلق به ارتش عثمانی و هم چنین سایر ادوات جنگی را می توان از نزدیک نظاره گر بود. مارش نظامی مربوط به دوره عثمانی که به نام مهتر تا کیمی نیز معروف می باشد را می توان بین ساعتهای 3 تا 4 بعدازظهر در این مکان استماع کرد. (بازدید از این مکان همه روزه به جز روزهای دوشنبه و سه شنبه ممکن است).

موزه و آرامگاه آتاتورک: این موزه در منطقه شیشلی قرار دارد. در این موزه اشیاء خصوصی آتاتورک نگهداری شده و در معرض دید عموم قرار می گیرد. این موزه اولین اقامتگاه آتاتورک بوده است. (بازدید از این مکان همه روزه به جز روزهای شنبه و یکشنبه بلامانع است).

قایقهای بزرگ امپراطوران و سلاطین عثمانی که در گذشته از آنها برای عبور از تنگه بسفر استفاده می شده و از جمله دیگر جذابیتهای نیروی دریائی عثمانیها در طول تاریخ به شمار میآمده نیز در موزه نیروی دریائی نگهداری می شود. این موزه در منطقه بشیکتاش ترکیه قرار دارد. (بازدید از این موزه همه روزه به جز روزهای دوشنبه و پنج شنبه ممکن می باشد).

این مکان که از نمونه های بارز و چشمگیر معماری مدرن ترکیه ای محسوب می شود توسط طراحی ترک به نام "امین اونات " طراحی شد و بین سال های 1944 و 1953 بنا گشته است.تا پیش از اتمام ساخت این بنا ، اجساد آتاتورک ها در موزه مردم شناسی آنکارا نگه داری می شد. اجساد این افراد در دهم نوامبر سال 1953 درست در پانزدهمین سالگرد مرگ اتاتورک به آرامگاه ابدی اش آورده شد. 
ای بنای عظیم از چندین بخش تشکیل شده است : گذرگاه شرف که دوطرف آن با مجسمه هایی به شکل شیرهای خوابیده تزیین شده ، بارگاه شرف ، آرامگاه اتاترک و موزه ای که به زندگی شخصی اتاترک متعلق است. 
مروری بر موزه و آرامگاه اتاترک 
با بالا رفتن از یک پلکلن سه و سه تایی که از سنگ های توف آتشفشانی "کاپادوسیا " ساخته شده اند به محلی میرسید که میان دو برج های دوقلوی " برج آزادی و برج استقلال "واقع شده است. در دو طرف این خیابان که پهنای ان سی متر است مجسمه هایی گروهی به شکل سه زن و سه مرد که بیانگر تحول ترکیه از سنت گرایی عثمانی به مدرنیته جمهوری اتاترک می باشند. انتهای این بلوار ورودی اندرونی قرار گرفته است که توسط دو ارگیا بیشتر محافظت می شود که این دو ارگ سمبل ارتش ترکیه و دفاع از حقوق ملی است.داخل اندرونی – که از ساختمان های ستون دار تشکیل شده- ارگ هایی در هر گوشه وجود دارد که نشان از صلح ، پیروزی ، انقلاب و حکومت جمهوری دارند. 
سالن ستون بندی شده در سمت شرقی اندرونی موزه اتاترک است که شما می توانید در ان جا مجموعه ای جالب از یادبودها و یادگاری ها مشاهده کنید که بسیاری از ان ها مربوط به شخص اتاترک است مثل لباس ها و لوازم و مجموعه بزرگ کتابخانه اتاترک. عمارتی که در بخش جنوبی واقع شده آرامگاه "عصمت اینونو " دومین رییس جمهور ترکیه است. 
آرامگاه 
خود ارامگاه –که در بخش شمالی اندرونی واقع شده –نمونه ای ساده از معماری برازنده اتاترک در مقابل رد شکوه و جلال سلطنتی عهد عثمانی است.برای رسیدن به این مکان باید از یک پلکان 33 تایی با 55 متر پهنا و 21 متر ارتفاع بالا روید تا به داخل ان وارد شوید. در دو طرف سکوهای شیب دار حجاری ها ونقوش برجسته ای حکاکی شده که القا کننده جنگ استقلال است و دیگر این که در بالای این نقوش مشعل همیشه جاویدان روشن است.در دو طرف ورودی ارامگاه کتیبه ها ون وشته هایی وجود دارد.نوشته های سمت راستی از سخنان اتاترک کبیر است که در دهمین سالگرد تاسیس ح.کت جمهوری ترکیه ایراد کرده بود.نوشته های سمت چپ پند و اندرزها ی او به جوانان ترکیه ای است. 
قبر سنگی 
در پشت سالن –در گوشه ای که با نرده های سر طلا و اراسته محافظت می شود –مقبره موسس حکومت جمهوری قراردارد که از چهل تن سنگ مر مر ساخته شده است.مقبره اتاترک در تپه "انیت تپسیل " در بیست و پنج کیلومتری جنوب غربی "اولیس میدانی " واقع شده است.

موزه هنرهای زیبا: 
این موزه نیز در منطقه بشیکتاش قرار داشته و در آن نقاشیها و خطاطیهای متعلق به قرن نوزدهم تا قرن حاضر گردآوری شده و در معرض دید همگان قرار می گیرد. (بازدید از این موزه همه روزه به جز روزهای دوشنبه و پنج شنبه ممکن است ).

موزه شهر:
این موزه در کاخ ییلدیز واقع شده و در آن اسناد و مدارک مربوط به تاریخچه شهر استانبول از زمان پیروزی عثمانیها تا به حال نگهداری می شود. (این موزه همه روزه به جز روزهای پنج شنبه باز است).

هم چنین در این باغها می توان از سالن تأتر کاخ ییلدیز و موزه جامه های تاریخی و روند تغییرات تدریجی آن در طول زمان دیدن کرد. (همه روزه به جز روزهای سه شنبه می توان از این مکان دیدن نمود). 
موزه کارخانه راحمی کوچ:
این موزه در محله هاسکوی قرار گرفته و تاریخ آن مربوط به دوره عثمانیها می باشد. از این مکان در گذشته با نام لنگرخانه نیز یاد می شده است. علت نامگذاری این مکان با این نام دست ساخته های آهنی و استیلی است که در آنجا وجود دارد. در حالحاضر در این موزه پیشرفت صنعتی محقق شده از گذشته تا به حال به شکل مناسبی در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. (این موزه همه روزه به جز روزهای دوشنبه برای بازدید همگان باز می باشد).

در قسمت بالای تنگه بسفر و در حوالی منطقه بیوک دره ، موزه صادبرک خانم قرار دارد. در این موزه دو ویلای بسیار زیبا مربوط به قرن نوزدهم میلادی جای گرفته است.

اخیراً یک موزه خصوصی که در آن آثاری از هنرهای تزئینی نگهداری می شود نیز مراحل تکمیلی خود را سیر می کند. هم چنین یافته های جدید در زمینه باستان شناسی نیز در همین مکان نگهداری می شود .( بازدید از این موزه همه روزه به جز روزهای چهارشنبه ممکن است).

برای اینکه تنوعی هم شده باشد می توانید از موزه کارتون و کاریکاتور که در منطقه فاتح در بلوار آتاتورک قرار گرفته نیز دیدن نمائید. این موزه در مدرسه غضنفر آقا که در قرن 16 میلادی ساخته شده است قرار گرفته است (بازدید از این موزه همه روزه از ساعت 9 صبح الی 6 بعدازظهر ممکن می باشد).

مکانها و بناهای تاریخی

یکی از این مکانهای تاریخی میدان اسب دوانی باستانی است که در مقابل مسجد آبی (سلطان احمد) قرار گرفته است. این میدان در دوران بیزانس محل برگزاری مسابقات ارابه رانی بوده است.از این مکان امروزه با نام محله سلطان احمد یاد می شود و علت نامگذاری آن به این نام وجود مسجد سلطان در این منطقه می باشد. از میان بناهائی که در گذشته در این مکان وجود داشت ، امروزه فقط ستون هرمی شکل تئودوسیوس ، ستون سنگ مار و ستون کنستانتین باقی مانده است.

امروزه در اطراف ستونهای هرمی شکل تئودوسیوس ، ستون سنگ مار و ستون کنستانتین و به تعبیری در قسمت جنوب غربی آن بقایای دیوارهای میدان اسب دوانی را می توان به وضوح مشاهده نمود. علاوه براین مکانها خانه های چوبی موجود در محله سوئوک چشمه نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در حالیکه بعضی از این خانه ها بعنوان هتلهای کوچک اجاره داده می شوند یکی از این خانه ها در حکم یکی از جالبترین کتابخانه های شهر استانبول تلقی می گردد.

مخزن آب احمد سوم که در سال 1729 ساخته شد یکی دیگر از دیدنیهای شهر استانبول است. این مخزن در قسمت ورودی کاخ توپ کاپی قرار دارد. در این مکان برای رفع عطش شیرهای آب نصب گردیده است. این چشمه آبهای رایگان نمونه ای از آخرین شیوه های معماری اعمال شده از طرف عثمانیها است

برج بیازیت: 
این برج در سال 1828 توسط سلطان محمود دوم با طول 85 متر و با هدف اطفاء حریق ساخته شد. این برج امروزه داخل محوطه دانشگاه استانبول قرار گرفته است.
کانال آب بز دغان: 
که در سال 368 بعد از میلاد ساخته شد. از این کانال در دوران بیزانس و در دوران عثمانیها برای تا مین آب کاخها استفاده می گردیده است. امروزه از میان قسمتهائی از طاقهای به ردیف قرار گرفته این کانال بزرگراه اصلی می گذرد. این بزرگراه در قسمت قدیمی شهر قرار گرفته است.

زمانی دیوارهای شهر استانبول در حکم سنگری غیر قابل نفوذ به شمار می آمده است. این دیوار به طول 7 کیلومتر از دریای مرمره تا Golden Horn امتداد می یابد. اخیراً این دیوار مورد بازسازی و مرمت قرار گرفته است. این دیوار به جای مانده از زمان امپراطوری تئود و سیوس دوم که در قرن پنج میلادی می زیسته از طرف unesco (یونسکو) در لیست میراث فرهنگی موجود در جهان قرار گرفته است.
برج گالاتا:
این برج 62 متری در سال 1348 بنا نهاده شد. به هنگام غروب آفتاب از بالای این برج منظره زیبائی از تنگه بسفر در زیر پاهای خود خواهید دید. ضمن اینکه شما می توانید از رستورانها و کلوپهای شبانه نزدیک به این محل هم دیدن کرده و لذت ببرید.

کیزکولسی (برج دختر):
یکی از رمانتیک ترین مکانهای استانبول به شمار می آید. این برج در قسمت ورودی خلیج استانبول قرار دارد. علیرغم اینکه این برج در قرن دوازدهم ساخته شده اما ساختمان کنونی آن متعلق به قرن 18 میلادی می باشد.


شما میتوانید با مشاهده بخش تور ترکیه, بهترین آژانس مسافرتی برگزار کننده تور مورد نظر خود مثلا تور استانبول را انتخاب نموده و به لوکس ترین و ارزان ترین رستوران های استانبول دعوت شوید.

تور ترکیه و پیشنهادها و آفرهای طلایی این تور در,های تورینگ.

-----------------------------------------------------------------------------

مطالب مرتبط با جاذبه های گردشگری ترکیه:


جاذبه های گردشگری ترکیه 
 جاذبه های گردشگری استانبول

مکان های گردشگری استانبول

رستوران های لوکس استانبول

دوازده جاذبه گردشگری ترکیه

مکان های دیدنی آنتالیا 
چهارده جاذبه گردشگری برتر ساحل دریای سیاه 
جاذبه های گردشگری کاناکاله ،گالیپولی و تروی ترکیه 
راهنمای گردشگری در کاتال هویوک 
چهارده جاذبه گردشگری منطقه کوه نمرود 
راهنمای گردشگری موزه مولانا ترکیه 
معرفی موزه گوریان ترکیه

جاذبه گردشگری کاخ تاپکاپل ترکیه 
قایق سواری در دریای مدیترانه 

جاذبه های گردشگری برگاما و اژه شمالی ترکیه 
موزه باستان شناسی برگاما ترکیه 
جاذبه توریستی ازمیر ترکیه 

برچسب ها :
دیدنی های استانبولمکان های دیدنی استانبولجاهای زیبای استانبولجاهای توریستی استانبولمکان های تفریحی استانبولجاذبه های گردشگری استانبول

تنگه خندزورسک گرج ارمنستانرستوران های لوکس استانبول

های تورینگ : بانگ گردشگری و تورهای داخلی و خارجی